అబ్బాయీ… యెలా వున్నావు? యేo చేస్తున్నావు? యేమైనా తిన్నావా? యెప్పటిలాగే రొటీన్ పలకరింపులే! నువ్వు యెలా వుంటావో, యేo చేస్తున్నావో, యేమి తింటావో ప్రతిదీ గుండెకు తెలుస్తూనే వుంటుంది.దస్తోవిస్కీ క్రైం అండ్ పనిష్మెంట్ లో చివరి ఘట్టం నీకు గుర్తుండే వుంటుంది కదా. అపారమైన చదువురివి. నిన్నుయిలా ప్రశ్నించడం యెందుకు? ప్రవాస శిక్షలో వున్న రాస్కోల్నికోవ్ కోసం యెంతో శ్రమపడి అన్ని వదులుకొని సైబీరియాకు వస్తుంది సోఫియా.

అబ్బాయీ… యెలా వున్నావు? యేo చేస్తున్నావు? యేమైనా తిన్నావా? యెప్పటిలాగే రొటీన్ పలకరింపులే! నువ్వు యెలా వుంటావో, యేo చేస్తున్నావో, యేమి తింటావో ప్రతిదీ గుండెకు తెలుస్తూనే వుంటుంది. దస్తోవిస్కీ క్రైం అండ్ పనిష్మెంట్ లో చివరి ఘట్టం నీకు గుర్తుండే వుంటుంది కదా. అపారమైన చదువురివి. నిన్ను యిలా ప్రశ్నించడం యెందుకు? ప్రవాస శిక్షలో వున్న రాస్కోల్నికోవ్ కోసం యెంతో శ్రమపడి అన్ని వదులుకొని సైబీరియాకు వస్తుంది సోఫియా. వో ప్రశాంతమైన రోజు నది వొడ్డున వున్న తాను పని చేసే సున్నంబట్టి వద్దకు వెళ్లి వంట చెరుకు మోపు మీద కూర్చొని నదీప్రవాహాన్నిచూస్తూ వద్ద కూర్చుని, అవతలి వొడ్డు నుంచి మెల్లగా వినిపిస్తున్న సన్నని సంగీతాన్ని వింటూ వుంటాడు. అక్కడికి పచ్చని శాలువ కప్పుకొని వస్తుంది సోఫియా. చిరునవ్వుతో బెరుగ్గా చెయ్యి చాపుతుంది. హస్తం చాచినప్పుడల్లా ఆమెకేదో జంకు అతను నిరాకరిస్తాడేమోనని, యెందుకంటే యెప్పుడూ యేదో ఆయిష్టతతో చెయ్యి కలిపినట్టు కనిపిస్తాడు. మౌనంగా వుంటాడు. చూపులు దించేసుకుంటాడు. కానీ యీసారి వారి హస్తాలు విడిపోవు. రాస్కోల్నికోవ్ చట్టుకున్న ఆమె పాదాల ముందు వాలి కన్నీళ్ళు కారుస్తూ ఆమె కాళ్ళను పెనవేసుకుంటాడు. నువ్వు ప్రతిసారీ సంశయంగా ప్రశ్నించినప్పుడల్లా నాకు యిదే దృశ్యం గుర్తుకొస్తుంది.
నీ పిలుపు కోసం మూడు రోజుల నుంచి చూసి వెళ్ళిపోతున్నాను బరువెక్కిపోయిన గుండెలతో. నీ కన్నీటి చారిక మీదుగా, గాయపడి నీ గుండెలు చెమర్చిన నెత్తుటి మడుగుల మీదుగా పాత మిత్రులను వదిలి వెళ్ళిపోతున్నాను. నిజంగా యీసారి చాలా వొంటరిగా వెళుతున్నాను. ఆకాశం సైతం మబ్బు పట్టి రోధిస్తున్నట్టుగా వుంది. యిది యెప్పుడు నాలోకి నేను చేసే ప్రయాణం. నా బెంగలోకి, నా దుఃఖంలోకి, నా తడి ఆరని గాయాల్లోకి, నా ఆదిమ గానాల్లోకి చేసే ప్రయాణం. యెప్పుడూ నా జన్మస్థలానికి నావైన మూలల్లోకి నేను చేసే యాత్ర లాగా అనిపించే యీ ప్రయాణం నీ నుంచి వస్తున్న ప్రతిసారి వో వేదనలోకి నేనేమిటి అనే శోధనలోకి చేస్తున్న ప్రయాణంలాగా యెందుకుంటుంది? నీవు పిలుస్తావని యీ అడివించు రైల్వేస్టేషన్లో నాలుగు రోజులుగా నిరీక్షిస్తూనే వున్నాను ఖాళీ పట్టాలని చూస్తూ. పట్టాల మీదగా సుదూరాల నుంచి వచ్చే గాలి శబ్దాన్ని వింటూ అప్పుడప్పుడు గూడ్స్ బల్ల బారులు వాటిమీద బారెలుగా పేర్చిన కల్ప అడవిని నరికి నెత్తురోడుతున్నఅడవి. అవయవాల్ని కుప్పలుగా పేర్చి తరలించకుపోతున్నట్టు అవి చెక్కాముక్కలుగా కనిపించడం లేదునరికిన మాంస ఖండాలులాగా కనిపిస్తున్నాయి. ఆ మాంసంలో నా పూర్వీకుల నెత్తురుంది. చమటుంది. మూలాలు వున్నాయి. స్వప్నాలు వున్నాయి. వాటిని సమూలంగా పెకిలించకపోతున్నారు. ఆవరించుకున్నబెంగకు తోడు యేదో అంతులేని వేదన. దీన్ని ఆపాలి. బెంగనీ, వేదనని కూడా. నిన్ను ఆగిపొమ్మని చెప్పలేదని నీవు గాయపడ్డావు కానీ పెదవి కింద నొక్కి పెట్టుకున్న ఆక్రందనని అర్థం చేయించాలంటే మళ్ళీ జీబనానందుడి దగ్గరికి వెళ్లాల్సిందే…
“వెళ్లొద్దు సురంజనా! అక్కడికి వెళ్లొద్దు నువ్వు
అక్కడ యెవరిని పలకరించొద్దు నువ్వు.
వెళ్లొద్దు సురంజనా అక్కడికి వెళ్ళొద్దు నువ్వు”
యింతకు మించిన ఆక్రందన యే మౌనం మాటున దాగి వుంటుందో చెప్పు? ‘నువ్వు అక్కడకు వెళ్ళొద్దు’ అనే ఆక్రందనని వేడుకోలుని పంటి కింద నొక్కి పట్టిన పెదవి గాయం లోతుల్లోనే సుడులు తిరుగుతోంది. నిజంగానే తెలియదు. నువ్వెళ్ళే పని యేమిటో? ప్రాముఖ్యత యేమిటో? యిక యెలా ప్రాధేయపడగలను? నెపం నీమీదకు తోయడం లేదు క్షమించు.
నేనిక్కడ నా ఆకురాలు అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాను. నేను వదిలి వచ్చినప్పుడిలా లేదు. పచ్చగా వీడ్కోలు నిచ్చింది. వెచ్చగా కరచాలనం చేసింది. యెప్పుడు పచ్చగానే వుండే వెలై కొంగు చెట్టు సైతం పసుపచ్చని ఆకుల్ని రాల్చుకుంటుంది. కొండంచు వంపు తిరిగి రాళ్ల వాగులోకి దిగాను. వాగులో నీళ్ళు లేవు. యీ వాగు అంత కప్పేసిన రాలుటాకులే. కళ్ళల్లో చెమ్మ. కొంత దూరం నడిచేసరికి వాగులోని వో బురద మడుగులో చేతిలోని చిన్న పంచెముక్కతొ చేపలు పట్టేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న వో యేడేళ్ళ యెనిమిదేళ్ళ కుర్రాడు వొక్కడికే ఆ పంచ చెంగల్ని పట్టుకోవడం సాధ్యం కావదం లేదు. మడుగు పక్కన నుంచొని చూస్తున్న నన్ను చూసి నవ్వాడు. అంతే ఆలోచించకుండా ఆ మడుగులోకి దిగేసి పంచె రెండో చెంగు పట్టుకుని చేపలు పట్టం. వో గంట ప్రయత్నిస్తే రెండు పిడికిల్ల చేపలు ఆ పిల్లాడి కళ్ళల్లో వెన్నెల మడుగు.
పైకొచ్చి చూసుకుంటే నీవు ముంబాయి అంతా తిరిగి యెంతో యిష్టంతో కొనుక్కొచ్చిన ఖరీదైన తెల్లని బూట్లు బురదతో నల్లగా మారిపోయాయి. కోపంతో అదిరే నీ పల్చని గెడ్డపు బుగ్గ గుర్తొచ్చింది. గబగబా ఆ బూట్లు విప్పేసి శుభ్రంగా కడుక్కొని సాక్సులు పిండేసి వో కర్రకు కట్టుకొని దిస పాదాల తోటి కాలుతున్న రాళ్ల వంక బండల మీదుగా కుంగిపోతున్న పొద్దువైపు నడవడం మొదలు పెట్టాను. రాస్తానని నీకు ప్రామిస్ చేసి చెప్పిన నవల ఆ పది పేజీల దగ్గరే ఆగిపోయింది.
పసిపిల్లాడికి పాలు లేకుండా చేసిన ఆ పసితనపు గిల్టీ గాయం దగ్గరే ఆగిపోయింది. యిప్పుడీ పిల్లాడు చేపల కోసం చేసిన లాంటి యుద్ధం అప్పుడు ఆ నవల్లో పిల్లవాడు యెందుకు చేయలేకపోయాడనే ఆలోచన మరింత దట్టంగా ఆవరించుకుంది యీ మధ్యలో. చెప్పు నిన్ను యెలా నమ్మించను నువ్వు నా మనసని… రూమీలాగా చెప్పనా?
‘’ప్రేమ
నా శరీరంలోకి రక్తంలాగ వచ్చింది
నా నరాల గుండా పరిగెత్తి
నా హృదయాన్ని చుట్టేసింది.
నీ సమక్షంలో నేను చూశాను ప్రేమ స్పర్శ ని…
నా యెడమ అరచేతి మీద
నా నుదుటిమీద
నా కనురెప్పల మీద
నా కంఠం మీద
నా వేళ్ళ కొసల మీద
నా కుడి చేతి బొటని వేలి మీద
ప్రేమ స్పర్శ…
యిప్పుడు నువ్వు నాలో
చూసేది కేవలం పై తొడుగులనే
మిగిలినదంతా ప్రేమకు చెందినవే.
నీకు మాత్రం చెందినవే!”
యింకా అపనమ్మకమే కదా నీకు పోనీ ద్యూయ్ షేన్ గుర్తున్నాడు కదా… కజాహ్ స్తెప్ మైదానం నుంచి విశాల ప్రపంచంలోకి ప్రయాణం ప్రారంభించిన అల్తినాయ్ యెక్కిన రైలు కదులుతుంటే దానివెంట పరిగెత్తుతూ ఆ రైలు మోతలో ద్యూయ్ షేన్ యేమి చెప్పి వుంటారో, అల్తినాయ్ విన్నదేమిటో… యిలా చెప్పుంటారా… అలా చెప్పుంటారా… యిలా అర్ధమయి వుంటుందాని మనమెన్నోసార్లు మాటాడుకొన్నాం చూడు… యిప్పుడా సంభాషణలు పదేపదే నాకెందుకు గుర్తొస్తున్నాయంటావు? మే బీ… ఆ రోజు నువ్వు మైక్ ముందు నిలబడి మాటాడిన మాటలు భలే హాంటింగ్ గా వుండటం వల్ల కావొచ్చు. యే0 మాటలవి…
“నదీ… సముద్రం… శిఖరాలు… యెడారులు… కొండలు… మైదానాలు… పీఠ భూములు యిలా భూమి మీదున్న సమస్తం మీదా అపారమైన ప్రేమ వుండాలి. అప్పుడే ప్రతి వొక్కరి మూలాల్ని గౌరవించగలం. మట్టి వాసన తెలిసిన వాళ్ళకి మాత్రమే ఆ మట్టి పరిమళం కోల్పోతే జరిగే నష్టం తెలుస్తుంది. మనం ఆధునికులం. యిక్కడి మనుషుల్లో వున్న స్వచ్ఛత స్పష్టత మనకు లేకపోవడానికి కారణం మనం యేదయినా మార్కెట్ లో కొనుక్కోగలమనే ధీమా కావొచ్చు. కానీ పుట్టి పెరిగిన చోటు నుంచి వొక్కసారిగా అర్ధంతరంగా వెళ్లిపోవడం అంటే భూమి నుండి మొక్కని పెకిలి వేసినంత యాతనగా వుంటుంది. చెరువులోని చేపపిల్లను వొడ్డున పడేసినట్టు వుంది. యిక్కడ సాధారణ ప్రజలకు బద్రత మీద యింత కాలం కనీస సానుభూతి లేదని తెలుస్తోంది. మన వారంతా ఆడుకున్న జ్ఞాపకాలు శిధిలం కాబోతున్న బాధాకరమైనమయిన సందర్భమిది. యీ ఆనకట్టల మూలంగా వారిదైన యే వొక్క ఆనవాలు కూడా మిగల్చడం లేదు. యెన్ని తరాలు ఆ నేలమీద ఆకలి, కష్టం, సుఖం, దుఖం, కలబోసుకొని వుండొచ్చు. నాలుగేళ్ళు చదివిన బడి చదవు అయిపోయాక వొదిలి పోతుంటేనే ధుఖం ఆగదు. కొత్తగా పెళ్ళయిన పెళ్లి కూతురు వూరొదిలి పోలిమర దాటి వో సారి వూరికి దండం పెట్టి తన వారిని వూరిని వదలలేక వదల్లేక వెళ్ళు తుంది కదా. వూరి పొలిమేరలోకి రాగానే కాళ్ళకు రెక్కలొస్తాయి కదా. యిప్పుడు అడివిలో వొక్కో రెక్కా విరిసి మంటల్లో మాడుస్తున్నారు. చరిత్రకు మూలవాసులు ఆనవాళ్ళు కోల్పోయి అనాదలు కాబోతున్నారు. యిప్పుడు వూళ్ళు.. అడవులు… అసలు నిలబడిన చోట కాళ్ళ కింద నేలే మాయమవుతుంటే యింకెక్కడ పొలిమేర గుండు? అడివంతా జ్ఞాపకాల గుండెగనుల్ని తవ్వుకుంటున్నాయి’’ అన్నావు.
యిలా నువ్వు తప్పా మరెవ్వరు మాటాడగలరు?
నిజ్జంగా అబ్బాయీ… మట్టి మహిమ… మనుషుల ప్రేమ ఆప్యాయత… యిన్నేళ్ళు నీకోసం నీ వాళ్ళకోసం నువ్వు పుట్టి పెరిగిన ప్రాంతం కోసం చేసిన వలపోత యేమిటో యిప్పుడిప్పుడే అర్ధమవుతోంది. నీ లక్ష్యం గొప్పది. నువ్వు కలగంటున్న స్వప్నం మరింత గొప్పది. యిప్పుడు కోల్పోతున్న జ్ఞాపకాల కోసం కలిసి పని చెయ్యటం మినహా మరే దారీ లేదనిపిస్తోంది. యిప్పుడు నీదే నాదీ వొకే దారి. నువ్వు కలుస్తావన్నావని వచ్చాను. నీకోసం కొన్ని పుస్తకాలూ పట్టుకొచ్చాను.
అడివి అంటే నీకెంత ప్రేమ. అరణ్యంలో తిరగాలనే ఆకాంక్షతో సమస్తాన్నివదిలి వచ్చేశావు. అడివిలో తిరుగుతూ’తిరుగుతూ బడిలో పిల్లలకి క్లాస్ పుస్తకాలలోని చదువుతో పాటు జీవితాన్ని నిలదీసి ప్రశ్నించడానికి కావాల్సిన ధైర్యాన్ని… ఆడగాల్సిన ప్రశ్నలని అడిగే స్పస్టతని యిచ్చే చదువుని సాహిత్యం నుంచి నువ్వు పరిచయం చేస్తుంటే భలే ప్రేమేసింది అబ్బాయి. యీ జీవితాన్ని ప్రేమించేట్టు పిల్లలతో మమేకమయిన నిన్ను చూసిన ప్రతీసారీ అరణ్యమంత దట్టంగా… సముద్రమంత లోతుగా ఆకాశమంత… విశాలంగా పువ్వుల తోటలంత మృదువుగా… సూర్యుడంత తీక్షణంగా వుండే అరణ్యమంత అనాది పరిమళపు యీ అబ్బాయి యెప్పుడు యెక్కడ పుట్టి వుంటాడని యోచిస్తుంటాను.
యీ తడితడి ముదురాకుపచ్చని అడివిలో తవ్వని నేలా… కొట్టని చెట్టూ… వలసపోని మనుష్యులూ… యెగిరిపోని పిట్టలూ నీలాంటి కొందరు మనుష్యుల వల్లే మిగిలి వున్నాయి. నీలాంటి వారివల్లే రుతువులింకా పూర్తిగా గతి తప్పలేదు.
గ్రీకు నాగరికతని యిష్టంగా పదేపదే చదువుకునే నువ్వు ఆధునిక మానవుణ్ణి గ్రీకు నాగరికత ఆవిష్కరించినట్టు ప్రకృతి విధ్వంశాన్ని ఆపగలిగే డిస్కోర్ స్సు ని నన్ను చెప్పమని అడిగి… అంతలోనే “హోవార్డ్ ఫాస్ట్ ‘ది లాస్ట్ ప్రాంటియర్’ లో వేల వేల మైళ్ళ నడుస్తూ అడుగడుగునా ప్రాణాలమీదికి వస్తోన్న ప్రమాదాలని యెదురుక్కొంటూ స్వేచ్చా కోసం చేసిన పోరాటాన్ని చెపుతూ ప్రకృతిలో జరిగిపోయిన విధ్వంసం యి రివ్వర్ స్స బుల్ … కనీసం మిగిలి వున్న దానినైనా అట్టి పెట్టుకోవాలనే యెరుక వున్నా ఆచరణ లో లేకపోవటం యెంత అన్యాయం’’ అని నువ్వు ఆడియన్స్ ని వుద్దేశించి డయాస్ మీద నుంచి మాటాడేడప్పుడు… మనకి మన గురువు గారు చెప్పిన పాఠం నీకెంత గుర్తుందో కానీ నా రక్తంలో పూర్తిగా యింకిపోయింది.
అబ్బాయీ… యింకా రాలేదు నువ్వు … ఆకలవుతోంది… అన్నం ఆకలి కాదు. కవిత్వపు ఆకలి. అన్నం… నీడ లేకపోయినా పర్లేదు కానీ నీ కవిత్వం లేకుండా వుండటం కస్టం. నాకు నీ కవిత్వం యెంత చదివినా తీరదు. జీవితం మీద అపారమైన ప్రేమ వున్న నువ్వు రాసే కవిత్వం జీవితాల్ని వెలిగిస్తుంది. నచ్చిన పుస్తకాన్నో… రాగాన్నో… మనిషినో జీవనంలోకి అనువదించుకునే వారు బహు తక్కువ. దట్టమైన అరణ్యంలో పుట్టి పెరిగిన నీ పసి అక్షరాలు సాహిత్యమూ అసలు యింత సాహిత్యాన్ని నువ్వెలా యెప్పుడు చదివావాని నాకెంత ఆశ్చర్యమో… అబ్బా! వేపపూల తీయ్యని గాలులు వొళ్లంతా కమ్ముకొంటుంది
ముఖ్యంగా అడివిలో తిరుగుతున్నప్పుడు వేపపువ్వుల తీయ్యని వగరు గాలులు పెనవేసుకొంటు న్నప్పుడు యే సుదూర కనుమల్లోకో… యే ప్రవాస సీమల్లోకో చేస్తోన్న ప్రయాణాన్ని ఆపి అక్కడే వేప పువ్వుల టీ తాగించే వాడివి. యెంత పిచ్చి నీకా వగరు పరిమళమంటే … పైగా పదేపదే నా జుట్టుని చేతుల్లోకి తీసుకొని ఆ సౌరభవాన్ని ఆస్వాదిస్తూ ముద్దు పెట్టుకునే వాడివి జూట్టంతా. వేపపువ్వుల సుగంధమని… నువ్వు జుట్టుని ముద్దు పెట్టుకొనే ప్రతీసారీ యీ వేపపువ్వుల రుతువుని మరింతగా పొడిగించమని వో ధరఖాస్తు పెట్టుకొంటుంటాను వసంతరాణీ గారికి…
త్వరగా రా అబ్బాయీ.
March 2023

చదువుతున్నంత సేపూ హృదయమంతా పచ్చదనం ప్రేమగా పెనవేసుకుపోయి ఆదిమ మూలాల్లోకి తోడ్కొనిపోయారు. ఎవరు అనువదించగలరు యిలా హృదయ స్పందనలను. అది మీకే సాధ్యం పద్దూ. మాటలు రావడం లేదు. ఇంకా ఎన్నెన్ని సార్లు చదవాలో మరల మరలా…